2025, Türk dünyası için şahlanış yılı oldu

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüralıyev, 2025 yılı değerlendirmesinde Türk dünyasının artık küresel bir aktör haline geldiğini vurguladı.

31 Aralık 2025 14:25

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüralıyev, 2025 yılı değerlendirmesinde Türk dünyasının artık küresel bir aktör haline geldiğini vurguladı. Gabala Zirvesi’nden Budapeşte Deklarasyonu’na, "TDT+" formatından uzay projelerine kadar teşkilat tarihi bir dönemi geride bıraktı.

TDT Genel Sekreteri, yıl sonu vesilesiyle yaptığı açıklamada, 2025 yılının Türk dünyası için "stratejik derinleşme ve küresel açılım" yılı olduğunu belirtti. Azerbaycan’ın dönem başkanlığında ivme kazanan teşkilat, siyasi, ekonomik ve teknolojik alanlarda devrim niteliğinde adımlar attı.

Gabala Zirvesi: Bölgesel Barışın ve Birliğin Yeni Rotası

Yılın en önemli olayı, 7 Ekim’de Azerbaycan’ın Gabala şehrinde düzenlenen 12. Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi oldu. Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü tam olarak sağlamasının ardından düzenlenen bu ilk zirvede kabul edilen Gabala Deklarasyonu, 121 maddelik kapsamlı bir yol haritası sundu.

Zirvenin en dikkat çeken çıktılarından biri de, üçüncü ülkelerle iş birliğini kurumsallaştıracak olan "TDT+" formatının onaylanması oldu.

Avrupa’dan Amerika’ya Uzanan Diplomasi Köprüsü

2025 yılı, TDT’nin coğrafi sınırlarını aşarak küresel bir platforma dönüştüğü yıl olarak kayıtlara geçti:

Budapeşte Çıkartması: Teşkilat tarihinde ilk kez bir gözlemci devletin ev sahipliğinde, Macaristan’da Gayriresmi Zirve düzenlendi. Budapeşte Deklarasyonu ile dijital kalkınma ve güvenlikte yeni bir dönem başladı.

ABD ve Meksika Temasları: Genel Sekreter’in Washington ve Meksika ziyaretleri; Orta Koridor, enerji güvenliği ve tarımsal inovasyon konularında stratejik ortaklıkların kapısını araladı.

Birleşmiş Milletler ve UNESCO: UNESCO’nun 15 Aralık’ı "Türk Dilleri Ailesi Dünya Günü" ilan etmesi, ortak mirasın uluslararası tescili olarak nitelendirildi.

Teknolojik ve Kurumsal Güçlenme: "12U OTS-SAT"

TDT, sadece siyasi değil, bilimsel alanda da vites yükseltti:

Uzay Projesi: Türk iş birliği ekosisteminin bir parçası olarak geliştirilen “12U OTS-SAT” küp uydu projesi, teşkilatın teknolojik vizyonunu ortaya koydu.

Yeni Üyelikler: Özbekistan’ın Türk Kültür ve Miras Vakfı’na üyeliği ve Türkmenistan’ın Türk Akademisi’ne gözlemci katılım kararı, "aile meclisini" daha da güçlendirdi.

Eğitim ve İnovasyon: Macaristan’ın Ar-Ge ve İnovasyon Fonu’na yıllık 1 milyon euro tahsis etmesi ve 170 üyeli Türk Üniversiteler Birliği'nin (TURKUNIB) genişlemesi, insan sermayesine yapılan yatırımın kanıtı oldu.

2026 Vizyonu: Dijital Gelecek ve Türkistan

Genel Sekreter Ömüralıyev, 2026 yılı için de önemli müjdeler verdi. "Türk Dünyasının Manevi Başkenti" ilan edilen Kazakistan’ın Türkistan şehrinde, "Yapay Zeka ve Dijital Gelişim" temalı bir zirve düzenlenecek. Ayrıca, genç nesiller arasındaki bağı güçlendirmek amacıyla "TDT Staj Programı" yeniden başlatılacak.

Genel Sekreter mesajını şu sözlerle tamamladı:

"Azerbaycan'ın başkanlığında kazandığımız dinamizmle, TDT'nin 2025'teki kazanımlarını 2026'da küresel bir etkiye dönüştüreceğiz. Türk dünyası artık istikrarın ve sürdürülebilir kalkınmanın merkezidir."

Anahtar Kelimeler: 2025 TDT - Türk dünyası için şahlanış yılı, TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüralıyev, Gabala 12. Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi,