Almanya'da 17 ülkenin müslüman temsilcileri güç birliği için bir araya geldi

Zirvede, farklı coğrafyalarda yaşayan Müslüman toplulukların karşı karşıya kaldığı dini, sosyal ve kurumsal meseleler masaya yatırıldı.

15 Haziran 2026 12:55

Almanya'nın Köln kenti, Avrupa ve Avrasya coğrafyasındaki Müslüman toplulukları buluşturan stratejik bir organizasyona ev sahipliği yaptı.

"Doğu Avrupa, Kafkasya ve Orta Asya Müslümanları Konferansı" adıyla düzenlenen zirvede, 17 farklı ülkeden müftüler, dini kurum temsilcileri ve sivil toplum liderleri küresel dayanışma ve kalıcı iş birliği için bir araya geldi.

İslam Toplumu Millî Görüş (IGMG) Teşkilatı ve uluslararası yardım kuruluşu Hasene International tarafından ortaklaşa gerçekleştirilen konferans; Türkiye, Almanya, Avusturya, Slovenya, Hırvatistan, Sırbistan, Macaristan, Ukrayna, Gürcistan, Moğolistan, Yunanistan, Polonya, Litvanya, Estonya, Bosna Hersek, Bulgaristan ve Kuzey Makedonya’dan gelen üst düzey heyetleri ağırladı. Zirvede, farklı coğrafyalarda yaşayan Müslüman toplulukların karşı karşıya kaldığı dini, sosyal ve kurumsal meseleler masaya yatırıldı.

Ergün: "Hedefimiz Kalıcı İş Birliği Mekanizmaları Oluşturmak"

Konferansın değerlendirme oturumunda katılımcılara seslenen IGMG Genel Başkanı Kemal Ergün, bu buluşmanın sadece bir görüş alışverişinden ibaret olmadığını vurguladı. Temel hedeflerinin sınırları aşan yapısal bir entegrasyon olduğunu belirten Ergün, şunları kaydetti:

"Amacımız yalnızca bir araya gelip konuşmak değil; farklı ülkelerdeki Müslüman topluluklar arasında kalıcı iş birliği mekanizmaları oluşturmaktır. Özellikle gençlik, eğitim, din hizmetleri ve insani yardım alanlarında ortak projeler geliştirmek istiyoruz. Bu konferans, farklı coğrafyalarda zorlu şartlar altında faaliyet gösteren Müslüman kurumlar arasındaki ilişkilerin kemikleşmesine çok önemli bir katkı sunmuştur."

İslam Karşıtlığı ve Azınlık Hakları Masaya Yatırıldı

Zirve kapsamında düzenlenen panellerde, Müslüman dünyasının küresel ve bölgesel ölçekte yaşadığı güncel sorunlar geniş bir yelpazede ele alındı. Öne çıkan başlıca gündem maddeleri şunlar oldu:

Avrupa'daki Hak Arayışları: Almanya ve diğer Avrupa ülkelerindeki Müslümanların anayasal eşitlik talepleri, kurumsal düzeyde dini temsil hakları, din eğitimi ve yerel imamların yetiştirilmesi süreçleri detaylandırıldı.

Küresel Tehditler: Son yıllarda artış gösteren İslam karşıtlığı (İslamofobi), azınlık hakları ihlalleri, dini özgürlüklerin kısıtlanması ve genç nesillerin dini kimliklerini koruma yolları üzerinde fikir alışverişinde bulunuldu.

Bölgesel Raporlar: Ukrayna, Gürcistan, Moğolistan ve Balkan ülkelerinden gelen müftü ve temsilciler; kendi ülkelerindeki Müslüman toplulukların güncel durumunu, kurumsal ihtiyaçlarını ve dini eğitim alanındaki eksikliklerini raporlar halinde sundu.

"Bölgesel Sorunlar Küresel Dayanışmayla Çözülür"

Konferansın açılış konuşmasını yapan IGMG Genel Başkan Danışmanı ve Konferans Komite Başkanı Abdi Taşdöğen, günümüz dünyasında bölgesel krizlerin ancak küresel bir dayanışma ve ortak akılla aşılabileceğini belirterek, konferansın bu anlamda kalıcı bir köprü görevi gördüğünü ifade etti.

İnsani yardım boyutuna dikkat çeken IGMG Genel Başkan Yardımcısı ve Hasene International Başkanı Bekir Altaş ise, yürüttükleri yardım faaliyetlerinin sadece anlık ya da kısa süreli kriz desteklerinden ibaret olmadığını; asıl amaçlarının dezavantajlı coğrafyalardaki toplulukların uzun vadeli, kendi ayakları üzerinde durabilen güçlü yapılara dönüşmesini sağlamak olduğunu vurguladı.

Avrupa’daki Müslümanların kurumsal sorunları ele alındı

Açılış oturumunda Almanya, Avusturya ve Slovenya’dan temsilciler de söz aldı. IGMG İrşad Başkanı Celil Yalınkılıç, Almanya’daki Müslümanların dini temsil, anayasal eşitlik, din eğitimi, imam yetiştirme ve Müslüman karşıtlığı gibi alanlarda karşılaştığı sorunları anlattı. Yalınkılıç, "Almanya’daki Müslümanlar ayrıcalık değil, anayasal zeminde eşit haklar talep etmektedir." dedi.

Avusturya Müftüsü Mustafa Mullaoğlu, Avusturya’da İslam’ın resmi statüsü ve Müslümanlara yönelik hukuki tartışmaları; Slovenya Müftüsü Nevzet Poric ise genç kuşakların kimlik meselesini ve Ljubljana Müslüman Kültür Merkezi’nin önemini aktardı.

Doğu Avrupa ve Balkanlarda azınlık haklarına değinildi

Doğu Avrupa oturumlarında Hırvatistan, Sırbistan, Macaristan, Ukrayna, Yunanistan, Polonya, Litvanya ve Estonya’dan temsilciler konuştu. Hırvatistan Müftüsü Dr. Aziz Hasanovic, İslam’ın kurumsal tanınma sürecini; Sırbistan Başmüftüsü Senad Halitovic ise Sancak bölgesindeki Müslümanların vakıf malları, din eğitimi ve kurumsal bölünmüşlük sorunlarını anlattı.

Ukrayna Müftüsü Aider Rustamov ise Ukrayna’daki savaşın Müslüman toplum üzerindeki etkilerini anlatarak, "Ukrayna İslam toplumunun coğrafyası değişmiştir ancak birliği daha da güçlenmiştir." dedi.

Batı Trakya’dan İskeçe Müftüsü Mustafa Trampa, Türk azınlığın kimlik, eğitim, din özgürlüğü ve siyasi temsil sorunlarına değinirken; Polonya, Litvanya ve Estonya temsilcileri İslam karşıtlığı, cami izni, tarihi mülklerin iadesi ve küçük Müslüman toplulukların kurumsal ihtiyaçlarını aktardı.

Gümülcine Müftüsü İbrahim Şerif ise Batı Trakya’daki Müslüman Türk azınlığın Lozan Anlaşması sonrasındaki statüsüne değinerek, bölgede dinî hayatın Kur’an kursları ve kadın vaizelerin çalışmalarıyla sürdüğünü söyledi.

Kafkasya ve Orta Asya’da dini eğitim ve gençlik vurgusu

Kafkasya ve Orta Asya oturumunda Gürcistan ve Moğolistan’daki dini eğitim, gençlik çalışmaları ve kurumsal ihtiyaçlar ele alındı. Doğu Gürcistan Başmüftüsü Etibar Eminov, radikal ve ideolojik din yorumlarının gençler üzerindeki etkisini "dini ve toplumsal istikrar açısından ciddi bir meydan okuma" olarak nitelendirdi.

Batı Gürcistan Başmüftüsü Adam Shantadze, din görevlisi yetiştirme ve cami restorasyonu ihtiyaçlarını anlattı. Moğolistan’dan Azatkhan Mukhan ise imam eksikliği, yerel dilde dinî materyal ihtiyacı ve cami-eğitim merkezi projesini anlattı. Mukhan, IGMG ile Moğolistan Müslümanları arasında geçmişe dayanan bağa da değinerek, merhum eski Başbakan Necmettin Erbakan’ın Moğolistan’daki Müslümanlara sahip çıkılması yönündeki çağrısının ardından Ramazan, kurban ve yetim projeleriyle ülkeye destek ulaştırıldığını söyledi.

"Amacımız bir araya gelip konuşup dağılmak değil"

Programa Bulgaristan Başmüftü Yardımcısı Beyhan Mustafa Mehmed ile Kuzey Makedonya’dan Üsküp Müftüsü Kenan İsmaili de katıldı.

Programda Macaristan adına ise Zoltan Bolek yerine Ahmed Miklos Kovacs vekaleten yer aldı.

Değerlendirme oturumunda eski Bosna Hersek İslam Birliği Reisü’l-uleması Mustafa Ceric, "Bosna-Hersek yaralı ama ayakta" mesajını verdi.

IGMG Genel Başkanı Kemal Ergün ise konferansın kalıcı çalışmalara dönüşmesi gerektiğini belirterek, "Amacımız bir araya gelip konuşup dağılmak değil." dedi. Konferans, dua ve aile fotoğrafının ardından sona erdi.

"İki yılda bir bu konferanslar düzenlenecek"

IGMG Başkanı Kemal Ergün basına verdiği demeçte benzer konferans etkinliklerinin daha sık şekilde düzenleneceğini belirtti.

Ergün, "En az iki yılda bir sürekli bu dini cemaatlerle sivil toplum kuruluşlarıyla yapılacak. Dayanışma ve fikir alışverişi burada ciddi bir şekilde ele alınacak. Bundan sonra her iki yılda bir nereye geldik, neler yaptık, sorunlarımız neydi, birbirimizden ne kadar istifade ettik, o toplumda ne kadar katkı sağlayabildiğinin de bir sağlaması yapılacak. Bunlar artık bundan sonra ömürde bir defa değil; iki yılda bir bu konferanslar düzenlenecek. Onun için güzel bir başlangıç olduğuna inanıyorum. İslam Toplumu Milli Görüş teşkilatları her zaman olduğu gibi burada da öncülüğünü gösteriyor. Ben katılan tüm dini cemaatleri sivil toplum kuruluşlarına, siz değerli basın mensuplarına da yürekten teşekkür ediyorum." dedi.

Doğu Avrupa, Kafkasya ve Orta Asya Müslümanları Konferansı, gelecekte hayata geçirilmesi kararlaştırılan ortak eğitim ve insani yardım projelerine yönelik temenni ve protokollerin sunulmasının ardından sona erdi.

Anahtar Kelimeler: Köln_Doğu Avrupa_Kafkasya ve Orta Asya Müslümanları Konferansı, İslam Toplumu Millî Görüş (IGMG) Teşkilatı, Hasene International, IGMG Genel Başkanı Kemal Ergün,