Bazı şehitler vardır; isimleri gökyüzüne yazılmış, ama …

Kökenleri Azerbaycan’ın Gedebey bölgesine, Oğuzların Ayrim boyuna dayanan aile, 1920’lerde Türkiye'nin Milli Mücadele döneminde Iğdır’ın kurtuluşunda en ön saflarda yer aldı.

09 Ocak 2026 15:22

Bazı hikâyeler vardır; bittiği sanılan yerden yeniden başlar. Bazı şehitler vardır; isimleri gökyüzüne yazılmış olsa da yeryüzündeki kayıtlarına kavuşmak için on yıllarca beklerler.

Iğdır’ın Tuzluca ilçesinden yükselen ve Türk milletinin terörle imtihanını en saf haliyle özetleyen Behman Ayrım’ın hikâyesi, tam da böyle bir sabır, sadakat ve adalet destanıdır.

Milli Mücadele’den Günümüze: Ayrım Ailesinin Bayrak Sevdası

Ayrım ailesinin hikâyesi, aslında Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesiyle iç içedir.

Kökenleri Azerbaycan’ın Gedebey bölgesine, Oğuzların Ayrım boyuna dayanan aile, 1920’lerde Türkiye'nin Milli Mücadele döneminde Iğdır’ın kurtuluşunda en ön saflarda yer almıştır.

Kazım Karabekir Paşa’nın önderliğindeki Kuva-yı Milliye ruhuyla hareket eden dede Şamil Ayrım, bölgenin düşman işgalinden kurtarılmasında kilit rol oynamış bir kahramandı.

Ailenin bu vatanperver duruşu, sonraki nesillerde de siyaset ve devlet hizmetiyle devam etti. Ancak devletin yanında saf tutmanın bedeli, 1970’lerin sonunda bölgede palazlanan terör örgütü PKK’nın hedefi haline gelmek oldu.

26 Ağustos 1980: O Karanlık Gece

Genç bir makine mühendisi ve yedek subay olan 25 yaşındaki Behman Ayrım, vatan borcunu Bayburt’ta ifa ediyordu. 21 Ağustos 1980’de babasının vefat haberi üzerine izin alarak Tuzluca’ya geldi. Ancak terör, acılı aileyi yas gününde yakaladı.

Tuzluca o dönemlerde bomba seslerinin ve ev yangınlarının sıradanlaştığı, vatansever ailelerin bölgeden sürülmeye çalışıldığı bir kaosun ortasındaydı.

Behman Ayrım, babasının vefatından sadece beş gün sonra evine düzenlenen hain bir silahlı saldırıda, başına isabet eden 28 kurşunla şehit düştü. Aynı saldırıda annesi ve kız kardeşi de ağır yaralandı.

Korkunun Gölgesinde Adalet Arayışı

1980'li yılların Türkiye’si, terörün yarattığı korku ikliminin en ağır hissedildiği dönemdi. Behman Ayrım’ın kardeşi Cem Ayrım, ağabeyinin hakkını aramak için altı yıl boyunca askeri mahkemelerin kapısını aşındırdı. Ancak o günlerde "terör" kelimesini telaffuz etmek dahi büyük bir cesaret işiydi; aile savunma yapacak avukat bulmakta bile zorlanıyordu. Adalet gecikmiş, dosya tozlu raflara kalkmıştı.

45 Yıl Sonra Gelen Hakikat

Ayrım ailesi için mücadele hiçbir zaman bitmedi. Cumhurbaşkanlığı ve Adalet Bakanlığı nezdinde yapılan ısrarlı başvurular, 45 yıl sonra meyvesini verdi. Belgeler yeniden incelendi, tanıklıklar dinlendi ve Behman Ayrım’ın terör kurbanı olduğu resmen tescillenerek "şehitlik" mertebesi devlet kayıtlarına geçti.

Şehadet belgesinin Tümgeneral Levent Sabahattin Güldağı tarafından aileye teslim edildiği gün, sadece bir kâğıt parçası değil, bir ailenin onuru ve 45 yıllık suskunluğu da tescillenmiş oldu.

Yan Yana İki Mezar: Bir Kaderin Özeti

Bugün Iğdır’ın Gazilar köyü mezarlığında, üzerinde Türk bayrağının gururla dalgalandığı bir mezar taşı yükseliyor. Bu mezar, Milli Mücadele kahramanı dede Şamil Ayrım’ın anıt mezarı ile şehit torunu Behman Ayrım’ı yan yana getiriyor. Biri vatanın kuruluşunda, diğeri ise vatanın bekasında canını ortaya koyan iki nesil, aynı toprakta buluşuyor.

"İki Devlet, Tek Millet" ve Kırmızı Çizgi: Bayrak

Cem Ayrım, bugün Türkiye-Azerbaycan Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı ve İstanbul Milletvekili olan Şamil Ayrım ile birlikte devletine hizmet etmeye devam ediyor. Aile, sadece kendi acılarıyla değil, kendilerine bir "umut kapısı" olarak başvuran Iğdır sakinlerinin, Azerbaycan Türklerinin ve her vatan evladının sorunuyla dertlenmeyi bir miras olarak görüyor.

Behman Ayrım’ın 45 yıl sonra tanınan şehadeti, Ayrım ailesi için olduğu kadar Türk toplumunun vicdanı için de gecikmiş bir adaletin tecellisidir. O artık sadece bir "faili meçhul" kurbanı değil; vatanı, milleti ve bayrağı uğruna en aziz varlığını feda eden, adı resmi tarihe altın harflerle kazınmış bir kahramandır.

Ruhu şad, mekânı cennet olsun.

Anahtar Kelimeler: Behman Ayrım, Şamil Ayrım, Cem Ayrım, Behman Ayrım’ın 45 yıl sonra tanınan şehadeti,