Eğitim reformlarına öncülük etmiş Kafkas Müftüsü Mirze Hüseyn Efendi Gayibzade'nin 195. yıl dönümü dolayısıyla bir konferans düzenlendi

Mirze Hüseyn Efendi Gayibzade, Kafkasya Müftüsü olarak görev yaptığı dönemde eğitim reformlarına öncülük etmiş, Doğu ve Batı kültürlerini harmanlayan vizyonuyla tanınmıştır.

23 Aralık 2025 16:58

Üstün eğitimci, edebiyat eleştirmeni ve Kafkas Müftüsü Mirze Hüseyn Efendi Gayibzade’nin aziz hatırası, doğumunun 195. yıldönümünde Guba’da düzenlenen geniş kapsamlı bir bilimsel konferansla yad edildi.

Azerbaycan’ın köklü aydınlanma gelenekleri ve eğitim tarihi, Guba’da gerçekleştirilen anlamlı bir etkinliğe ev sahipliği yaptı.

Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi (ADPU) Guba Şubesi'nde düzenlenen “Hüseyn Efendi Gayibzade'nin Mirası: Gelenek ve Aydınlanma Bağlamında” temalı Cumhuriyet Bilim Konferansı, ülkenin önde gelen akademik kurumlarını bir araya getirdi.

Bilim Dünyasından Güçlü İş Birliği

22 Aralık'ta gerçekleşen konferans; ADPU, Azerbaycan İlahiyat Enstitüsü, Hazar Üniversitesi ve Milli Bilimler Akademisi gibi pek çok saygın kurumun ortaklığında düzenlendi.

Milli lider Haydar Aliyev ve vatan şehitleri anısına saygı duruşu ile başlayan etkinlik, aydınlanma tarihine ışık tutan sunumlara sahne oldu.

Gayibzade Bir Okul ve Milli Bir Değerdir

Konferansın açılışında konuşan ADPU Guba Şubesi Müdürü Prof. Dr. Yusif Aliyev, Mirze Hüseyn Efendi Gayibzade’nin sadece bir din adamı değil, aynı zamanda yorulmak bilmeyen bir öğretmen ve yayıncı olduğunu vurguladı.

Aliyev, "Gayibzade, açtığı okullar ve gençlere verdiği destekle Azerbaycan’ın entelektüel temellerini atmıştır," dedi.

Guba İlçe Kaymakam Yardımcısı Tariyel İbrahimov ise, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından sürdürülen milli manevi değerleri koruma politikasının önemine değinerek, Gayibzade gibi şahsiyetlerin mirasını genç nesillere aktarmanın tarihi bir görev olduğunu belirtti.

Sanat ve Bilim İç İçe

Konferans, sadece akademik bildirilerle değil, sanatsal etkinliklerle de zenginleşti:

Müzikal Miras: Prof. Abbasgulu Necefzade, ünlü “Mirze Hüseyn Segahı” muğamı üzerine bilimsel bir sunum gerçekleştirdi.

Müzik Ziyafeti: Hazar Üniversitesi Oda Orkestrası, katılımcılara zengin bir program sundu.

Tarihi Belgeler: Doç. Dr. Ahmed Niyazov, Gayibzade’nin İsmail Gaspıralı’ya yazdığı tarihi fetva mektubunu analiz ederek, dönemin sosyal ve bilimsel ağlarını gözler önüne serdi.

Panel Oturumları ve Kitap Tartışmaları

Konferans kapsamında düzenlenen paralel oturumlarda, 19. yüzyıl seyahatnamelerinden milli bilincin gelişimine kadar pek çok konu tartışıldı. Özellikle Doç. Dr. Mati Osmanoğlu’nun seyahat kültürünün kodlarını inceleyen sunumu büyük ilgi gördü.

Oturumlarda, Azerbaycan dilinin 19. yüzyıldaki sosyo-kültürel egemenliği bilimsel olgularla desteklendi.

Miras Geleceğe Taşınıyor

Konferansın sonunda katılımcılara sertifikaları takdim edilirken, sunulan tüm bildirilerin bilimsel bir derleme olarak kitaplaştırılacağı duyuruldu. Etkinlik, Azerbaycan’ın kültürel hafızasını güçlendirmek ve aydınlanma hareketinin temsilcilerini modern çağın perspektifiyle yeniden değerlendirmek adına stratejik bir adım olarak nitelendirildi.

 

Anahtar Kelimeler: Kafkas Müftüsü Mirze Hüseyn Efendi Gayibzade, Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi (ADPU) Guba Şubesi, Yusif Aliyev, Tariyel İbrahimov, Abbasgulu Necefzade, Mirze Hüseyn Segahı, Ahmed Niyazov, Gayibzade’nin İsmail Gaspıralı’ya yazdığı tarihi fetva mektubu, Mati Osmanoğlu’nun seyahat kültürü,