Karabağ’ın askeri tarihine uluslararası ışık

Azerbaycanlı Doç. Dr. Diana Caferova’nın "Eski Karabağ Kabilelerinin Silahları ve Askeri Çalışmaları" (Weapons and Military Affairs of Ancient Karabakh Tribes) kitabı Türkiye’de İngilizce yayımlandı.

14 Ağustos 2026 14:10

Azerbaycan Ulusal Bilimler Akademisi (AMEA) Arkeoloji ve Antropoloji Enstitüsü'nün önde gelen araştırmacılarından Doç. Dr. Diana Caferova’nın "Eski Karabağ Kabilelerinin Silahları ve Askeri Çalışmaları" (Weapons and Military Affairs of Ancient Karabakh Tribes) başlıklı monografisi Türkiye'de İngilizce olarak okurla buluştu. Eser, Karabağ'ın zengin ve köklü arkeolojik mirasını uluslararası bilim camiasına sunması açısından stratejik bir yayın olarak değerlendiriliyor.

Enstitüden yapılan açıklamaya göre çalışma; Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinde uzun yıllar yürütülen arkeolojik kazılarda elde edilen silah örneklerini, savunma teçhizatlarını ve askeri materyalleri ilk kez bu kadar kapsamlı bir şekilde sistematize ederek bilimsel analize tabi tutuyor.

Hocalı-Gedebey kültüründen savaş arabalarına: 4 ana bölümde Karabağ’ın askeri tarihi

Karabağ anıtlarından elde edilen zengin buluntuların detaylı yorumlandığı kitap dört ana bölümden oluşuyor:

1. Bölüm (Kültürel Çerçeve): Hocalı-Gedebey arkeolojik kültürünün genel tanımı sunuluyor, Karabağ grubu silahlarının literatürdeki yeri ve bugüne kadar yapılan inceleme düzeyleri analiz ediliyor.

2. Bölüm (Sosyo-Ekonomik Koşullar): MÖ 2. bin yılın ikinci yarısında bölgedeki sosyal yapı, askeri örgütlenmenin ortaya çıkış koşulları ve toplumsal faktörler ele alınıyor.

3. Bölüm (Silah Tipolojisi ve Zırhlar): Ok uçları, yaylar, mızraklar, hançerler, kılıçlar, bronz savaş baltaları ve topuzlar boylarına göre sınıflandırılıyor. Ayrıca savaşçıları koruyan zırh plakaları, kalkanlar, miğferler, ok kılıfları ve özel bronz kemerler ayrıntılı biçimde inceleniyor.

4. Bölüm (Süvariler ve Tahkimat): Bölgedeki kale/tahkimat yapıları, at yetiştiriciliği, metal dizgin aksamları, at süsleri, süvari birlikleri ve antik savaş arabalarının kullanımı geniş yer buluyor.

Caferova bu yaklaşımla yalnızca tekil silah örneklerini sınıflandırmakla kalmayıp, eski Karabağ toplumlarındaki askeri organizasyon ve savunma sistemini bir bütün olarak ortaya koyuyor. Kitapta ayrıca buluntuları yansıtan zengin illüstrasyon ve çizimler de yer alıyor.

Doç. Dr. Diana Caferova 

Tarih alanındaki doktora derecesini 2007 yılında tamamladığı “Geç Bronz ve Erken Demir Çağlarında Karabağ Kabilelerinin Silahları” başlıklı tez çalışmasıyla alan Doç. Dr. Diana Caferova, uzun yıllardır bölgesel arkeoloji ve Doğu Kafkasya'nın askeri tarihi üzerine akademik araştırmalarını sürdürüyor.

Türkiye'de İngilizce basılan bu monografi, Azerbaycanlı bilim insanlarının Karabağ'ın tarihsel gerçekliği ve arkeolojik zenginliği üzerine ulaştığı somut sonuçları küresel akademik çevrelerin erişimine doğrudan açmış oldu.

Anahtar Kelimeler: Azerbaycanlı Doç. Dr. Diana Caferova, Eski Karabağ Kabilelerinin Silahları ve Askeri Çalışmaları, Weapons and Military Affairs of Ancient Karabakh Tribes, Azerbaycan Ulusal Bilimler Akademisi (AMEA) Arkeoloji ve Antropoloji Enstitüsü, Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinde, Hocalı-Gedebey kültürü,