TİKA’nın restorasyonuyla yenilenen Saraybosna’daki Aliya İzzetbegoviç Müzesi ziyaretçilerini ağırlamak için gün sayıyor

Bosna-Hersek’in ilk Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç’in düşünsel ve siyasi mirasını gelecek nesillere aktarmak amacıyla 19 Ekim 2007’de kurulan Aliya İzzetbegoviç Müzesi, TİKA tarafından gerçekleştirilen kapsamlı restorasyon ve teşhir-tanzim çalışmalarının ardından yenilenen yüzüyle ziyaretçilerini ağırlamaya hazırlanıyor.

09 Ağustos 2026 11:13

Bosna-Hersek Millî Anıtı statüsündeki Osmanlı dönemi Ploça ve Širokac kapıkulelerinde faaliyet gösteren müze, iki aşamalı olarak hayata geçirilen projeyle hem tarihi kimliğine kavuşturuldu hem de çağdaş müzecilik standartlarına uygun şekilde yeniden düzenlendi.

Vratnik Surları ve tarihi kuleler güvence altına alındı

Projenin ilk aşamasında, müzenin ev sahipliği yaptığı tarihi yapıların özgün mimari özellikleri korunarak fiziki altyapısı güçlendirildi.

Osmanlı’nın Balkanlar’daki savunma sisteminin önemli eserleri arasında yer alan ve 1727-1739 yılları arasında Bosna Valisi Ahmed Paşa Rustempašić Skopljak döneminde inşa edilen Ploça ve Širokac kapıkuleleri kapsamlı bir restorasyondan geçirildi.

Çatı, sur duvarları ve merdivenlerin onarıldığı çalışmalarla, Saraybosna’nın doğu kesimini koruyan tarihi Vratnik Sur Sistemi’nin önemli bir parçası daha koruma altına alındı.

“Savunma ve Özgürlük” ortak amacında buluştu

Geçmişte Saraybosna halkını düşman saldırılarına karşı koruyan tarihi kuleler, bugün Bosna-Hersek’in bağımsızlık mücadelesinin simge ismi Aliya İzzetbegoviç’in hatırasını yaşatarak geçmiş ile gelecek arasında bir köprü kuruyor.

Müzenin ilk müdürü ve kurucularından Elvis Kondzic, kuleler ile İzzetbegoviç arasındaki bağı şu sözlerle ifade ediyor:

“Kuleler ve Aliya farklı zamanda yaşadılar. Ancak sonunda savunma ve özgürlük ortak amacı etrafında buluştular.”

Dijital teknolojilerle zenginleştirilmiş çağdaş müzecilik

Projenin ikinci aşamasında ise müzenin teşhir ve tanzim kurgusu tamamen yenilendi. Ziyaretçi deneyimini güçlendirmeyi hedefleyen çalışmalar kapsamında sergi alanları modern müzecilik ilkeleri doğrultusunda yeniden tasarlandı.

Bütüncül bir sergileme konseptinin benimsendiği müzede; kanvas baskılar, özgün grafik uygulamaları, modern sergileme vitrinleri, LED ekranlar ile dijital görsel ve işitsel multimedya içeriklerine yer verildi.

Bu çalışmalarla müzenin, tarihî yapının özgün karakterini korurken dijital anlatım unsurları ve modern sergileme teknolojileriyle ziyaretçilerine daha kapsamlı bir deneyim sunması hedefleniyor.

Kronolojik ve tematik anlatım kulelere dağıtıldı

Yenilenen sergi senaryosu, kronolojik akış ile tematik anlatımı bir araya getiren bir kurgu üzerine hazırlandı:

* Ploça Kapıkulesi: Aliya İzzetbegoviç’in çocukluk ve gençlik yılları, aile yaşamı ve düşünsel gelişimi ele alınıyor.
* Sur Hattı: İzzetbegoviç’in yargılanma süreci, cezaevi yılları ve bu dönemde kaleme aldığı eserler özgün belgeler ve dijital yorumlama teknikleriyle aktarılıyor.
* Širokac Kapıkulesi: Bosna-Hersek’in bağımsızlık süreci, devlet adamlığı, cumhurbaşkanlığı dönemi, savaş yıllarındaki liderliği ve uluslararası siyasi mirası etkileşimli uygulamalarla ziyaretçilere sunuluyor.

Tarihsel bilgi, özgün materyaller ve dijital araçların harmanlandığı Aliya İzzetbegoviç Müzesi, yalnızca eserlerin sergilendiği bir mekân olmanın ötesine geçerek hafıza, kimlik ve kültürel miras ilişkisini ziyaretçilerine deneyimletmeyi amaçlayan çağdaş bir müze olarak yeniden şekillendirildi.

Restorasyon ve teşhir-tanzim çalışmaları tamamlanan müze, ziyaretçilerini ağırlamak üzere açılış hazırlıklarını sürdürüyor.

Anahtar Kelimeler: TİKA, Bosna Hersek, Aliya İzetbegoviç, müze,