Türkistan’ın buzulları koruma altına alınıyor

Kazakistan, UNESCO ile Buzul Araştırmaları Merkezi Anlaşmasını onayladı.

31 Aralık 2025 17:20

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, bölgedeki su kaynaklarının geleceği için kritik öneme sahip olan Orta Asya Bölgesel Glasyoloji Merkezi'nin UNESCO statüsünü onayladı.

Anlaşma, Türkistan coğrafyasındaki buzulların erimesini ve su krizini önlemeyi hedefliyor.

Kazakistan, iklim değişikliğiyle mücadele ve bölgesel su güvenliği konusunda dev bir adım attı. Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev tarafından imzalanan yeni yasayla birlikte, Almatı merkezli Orta Asya Bölgesel Glasyoloji Merkezi, UNESCO himayesindeki "Kategori 2" statüsünü 8 yıl süreyle resmen geri kazandı.

Su Savaşlarına Karşı Bilimsel Kalkan

Anlaşma, sadece bir statü onayı olmanın ötesinde, Türkistan (Orta Asya) coğrafyasının can damarı olan dağ buzulları ve kar örtüsünün bilimsel olarak izlenmesini kapsıyor. Merkez; dağ buzulları, kar tabakası ve permafrost (donmuş toprak) alanlarını inceleyerek bu değişimlerin bölgedeki su kaynakları üzerindeki etkilerini raporlayacak.

Ortak Yönetim ve Bilimsel Diplomasi

Yasa kapsamında merkezin yönetim şeması ve faaliyet alanları da netleşti:

Yönetim Kurulu: Kazakistan hükümeti, UNESCO ve bölge ülkelerinin temsilcilerinden oluşan uluslararası bir kurul oluşturulacak.

Bölgesel İş Birliği: Merkez; Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Tacikistan gibi bölge ülkeleriyle koordineli projeler yürütecek.

Teknolojik İzleme: Modern buzulların izlenmesi ve korunması için en son teknolojiler uygulanacak, elde edilen veriler uluslararası kamuoyu ile şeffaf bir şekilde paylaşılacak.

Neden Önemli?

Bölgedeki buzulların erimesi, önümüzdeki yıllarda Orta Asya'da ciddi bir su krizini tetikleme riski taşıyor. UNESCO himayesinde yürütülecek çalışmalarla:

Bölgesel ve uluslararası bilimsel iş birliği geliştirilecek.

Buzul araştırmaları alanında yeni uzmanlar yetiştirilecek.

İklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki tahribatını azaltacak stratejiler üretilecek.

Sekiz Yıllık Stratejik Dönem

Sekiz yıl boyunca UNESCO çatısı altında faaliyet gösterecek olan merkez, aynı zamanda uluslararası seminerlere, eğitim programlarına ve küresel ölçekli glasyoloji (buzul bilimi) projelerine ev sahipliği yapacak. Bu adım, Kazakistan'ın bölgesel çevre diplomasisindeki lider rolünü de pekiştirmiş oldu.

Anahtar Kelimeler: Kazakistan - UNESCO Buzul Araştırmaları Merkezi Anlaşması,