Türkiye, COP31 vizyonuyla masada

Küresel iklim politikasının en kritik duraklarından biri olan gayri resmi Şamahı Toplantısı’nın üçüncüsü Azerbaycan’ın ev sahipliğinde gerçekleştirildi.

25 Temmuz 2026 13:48

22-23 Temmuz tarihlerinde düzenlenen zirve; Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) müzakere gruplarının başkanları ile taraf devletlerin heyet başkanlarını bir araya getirdi. Küresel çapta ses getiren organizasyon, COP31’e ortaklaşa başkanlık eden Türkiye ve Avustralya’nın stratejik iş birliğiyle hayata geçirildi.

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan resmi açıklamaya göre, iklim diplomasisinin bu önemli buluşmasına 34 farklı ülkeden ve UNFCCC Sekreterliği’nden 70’in üzerinde üst düzey temsilci katılım sağladı.

Ana Gündem: "Belem 1.5 Misyonu" ve Küresel Finansman

Önceki yıllarda olduğu gibi Şamahı Toplantısı, küresel ısınmayla mücadelede hayati önem taşıyan başlıkları masaya yatırdı. Katılımcılar; iklim finansmanı, adil geçiş süreçleri, iklim krizinin yıkıcı sonuçlarına uyum ve sera gazı emisyonlarının azaltılması gibi ana yönleri enine boyuna tartıştı.

Zirvede ayrıca, iklim hedeflerini diri tutmayı amaçlayan ve COP29, COP30 ile COP31 başkanlıklarının üçlü "Troika" görevi çerçevesinde yürütülen "Belem 1.5 Misyonu" ile Türkiye’de düzenlenecek olan COP31 Başkanlığı’nın yol haritası odak noktası oldu. Haziran ayında Bonn'da gerçekleştirilen UNFCCC Alt Organlarının 64. oturumunun sonuçları değerlendirilirken, müzakerelerdeki tıkanıklıkları aşmanın yolları ve bu süreçlerin Türkiye’deki COP31 kararlarına sunacağı olası katkılar üzerinde gayri resmi görüş alışverişinde bulunuldu.

Zirvede Üst Düzey Liderlik

Toplantının açılış ve kapanış oturumlarında küresel iklim diplomasisinin dümenindeki isimler söz aldı. Törenlerde;

Azerbaycan Dışişleri Bakan Yardımcısı ve COP29 Baş Müzakerecisi Yalçın Rafiyev,

COP31 İcra Kurulu Başkanı ve Türkiye Çevre, Kentleşme ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Fatma Varank,

COP31 Müzakerelerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Sally Box hitaplarını gerçekleştirdi.

Açılışta ayrıca Azerbaycan Cumhurbaşkanı İklim Konuları Temsilcisi Muhtar Babayev ve COP30 İcra Kurulu Başkanı olan Brezilya Çevre ve İklim Değişikliği Bakanlığı Ulusal Sekreteri Ana Toni’nin video-mesajları katılımcılarla paylaşıldı.

Şamahı Formatının Gücü: "Esnek ve Sonuç Odaklı"

COP sürecinin yıllık resmi takviminde vazgeçilmez bir istişare durağı haline gelen Şamahı Toplantısı, kendine has "gayri resmi" formatıyla öne çıkıyor. Diplomatik çevreler, bu formatın resmi görüşmelerin getirdiği katılığı kırdığını; iklim müzakerecilerinin açık, şeffaf, samimi ve sonuç odaklı bir ortamda fikir teatisinde bulunmalarına imkan tanıdığını vurguluyor. Bu esneklik, yaklaşan büyük COP zirvelerinde alınacak kararlardaki pürüzlerin ve düğümlerin erkenden çözülmesini sağlıyor.

Zirvenin kapanışında katılımcılar, Şamahı Toplantısı’nın kurumsallaşarak geleneksel bir uluslararası platform haline getirilmesine tam destek verdiklerini ilan ettiler. Bu doğrultuda, 2027 yılındaki COP32’ye ev sahipliği yapmaya hazırlanan Etiyopya heyeti, önümüzdeki yılın Temmuz ayında dördüncü Şamahı Toplantısı’nı Azerbaycan ile birlikte düzenlemeye şimdiden hazır olduklarını belirterek küresel iklim iş birliğinde kararlılık mesajı verdi.

Anahtar Kelimeler: Türkiye COP31 vizyonu, küresel iklim politikası, 3. Şamahı Toplantısı, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC),