Birinci Türkoloji Kongresi’nin 100. yıl dönümü vesilesiyle bilim dünyası Bakü’de bir araya geldi

Düzenlenen bilimsel-pratik konferansta, Türk dünyasının dünü, bugünü ve "yeni nesil Türkoloji" vizyonu tartışıldı.

11 Şubat 2026 10:07

Azerbaycan Yazarlar Birliği (AYB) ve Türk Dünyası Araştırma Merkezi, tarihi Birinci Türkoloji Kongresi’nin 100. yıl dönümü vesilesiyle bilim dünyasını Bakü’de bir araya getirdi.

Düzenlenen bilimsel-pratik konferansta, Türk dünyasının dünü, bugünü ve "yeni nesil Türkoloji" vizyonu tartışıldı.

Halk Yazarı Anar: "Türk Dünyası Bir Cazibe Merkezi Haline Geldi"

Konferansın açılışında konuşan AYB Başkanı, Halk Yazarı Anar, Türk Devletleri Teşkilatı’na (TDT) yönelik artan uluslararası ilginin altını çizdi.

Birçok topluluğun üyelik için başvurduğunu belirten Anar, "Bu başvuruların temel nedeni, halkların kendilerini Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olarak görmeleridir," dedi.

Anar, Türkoloji biliminin artık Avrasya sınırlarını aşması gerektiğini vurgulayarak şu çağrıda bulundu:

"Avrupa ve Amerika kıtalarına göç eden Türk izlerini de araştırmalıyız. Türkoloji, dar bir çerçeveden çıkarılmalı; geniş bir tarihsel ve medeniyet bağlamında yeni bir aşamaya geçmelidir."

Sabir Rüstemhanlı: "Ortak Edebi Dil Değil, Ortak İletişim Dili"

Halk Şairi Sabir Rüstemhanlı, Türkoloji’nin uzun yıllar Avrupa ve Rus merkezli bir bakış açısıyla şekillenmesini eleştirdi.

Türk halklarının kendi tarihlerini "dışarıdan" incelemek zorunda bırakıldığı dönemin kapandığını belirten Rüstemhanlı, dil konusundaki gerçekçi yaklaşımıyla dikkat çekti:

Alfabe Meselesi: 20. yüzyıl başındaki ortak alfabe idealinin hala tam çözülmediğini hatırlattı.

Dil Vizyonu: Her Türk halkının zengin bir edebi dili olduğunu vurgulayan şair, "Ortak bir edebi dil imkansızdır; hedefimiz 'ortak bir iletişim dili' kurmak olmalıdır," dedi.

Tarihsel Derinlik ve Uluslararası Boyut

Konferansta söz alan bilim insanları, 1926 Bakü Kongresi’nin ruhunu günümüze taşıdı:

Akademisyen Nizami Caferov: Kongrenin sadece bilimsel değil, halkların kendi kaderini tayin etme noktasında ahlaki ve siyasi bir dönüm noktası olduğunu belirtti.

Profesör Tofig Melikli: Birinci Kongre’nin o dönemdeki zorluklara rağmen Almanya’dan Romanya’ya kadar geniş bir coğrafyadan bilim insanlarını Bakü’de buluşturmasının, Türkoloji fikirlerine olan sadakatin kanıtı olduğunu vurguladı.

Sonuç: Modern Çağda Türkoloji

Konferansın sonunda, Türkoloji biliminin modern çağın gereksinimlerine göre nasıl şekilleneceği, ortak mirasın korunması ve Türk halkları arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi konularında geniş kapsamlı bir görüş alışverişi yapıldı.

Türkoloji Konferansı'nın Satır Başları

Anahtar Kelimeler: Birinci Türkoloji Kongresi’nin 100. yıl dönümü, Azerbaycan Yazarlar Birliği (AYB), Halk Yazarı Anar,