Tarihteki tanıklıklarıyla ''Saraybosna'nın hafızası'' Vijecnica Kütüphanesi

Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da bulunan ve kentin sembollerinden sayılan tarihi Vijecnica Kütüphanesi, Sırp güçlerinin 25 Ağustos 1992'deki saldırısında yakılmasının üzerinden 34 yıl geçmesine rağmen şehrin hafızası olma özelliğini koruyor.

25 Ağustos 2026 12:55

Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da, Bosna Savaşı sırasında Sırp güçleri tarafından yakılan tarihi Vijecnica Kütüphanesi, restorasyonunun ardından ülkenin en önemli kültür ve tarih merkezlerinden biri olarak küllerinden doğuşun simgesi olmayı sürdürüyor.

Endülüs Esintili Bir Mimari Şaheser

Osmanlı Devleti'nin bölgeden çekilmesinin ardından Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminde, Endülüs mimari üslubunda inşa edilen yapı, bölgenin en tanınan eserlerinden biri haline geldi.

Mimar Aleksandar Witek'in, projeyi tasarlarken Mısır'ın başkenti Kahire'deki cami ve medreselerden esinlendiği bilinen ve inşaatına 1892'de başlanan bina, çalışmaların tamamlanmasının ardından hizmete açıldı.

Vijecnica, 20 Nisan 1896'da, belediye binası olarak kapılarını açtı ve İkinci Dünya Savaşı sona erene kadar bu işlevini korudu. 1945'te ulusal kütüphaneye dönüştürülen bina, bu tarihten itibaren "Saraybosna'nın hafızası" sıfatını kazandı.

"Saraybosna'nın Hafızası" Hedef Alındı

1992-1995 yıllarında yaşanan Bosna Savaşı döneminde Saraybosna'yı kuşatma altına alan Sırp güçleri, kentteki pek çok tarihi ve kültürel yapı gibi Vijecnica'yı da hedef aldı. 25 Ağustos 1992'de kütüphane binası topçu atışlarıyla vuruldu, içeride bulunan kitaplar, tarihi belgeler ve arşiv kayıtları alevlere teslim oldu. Bu yıkım, insanlık tarihinin en büyük kültür katliamlarından biri olarak kayıtlara geçti.

Savaşın izlerini bugün de taşıyan binadaki yangın 3 gün boyunca söndürülemedi. İlgili raporlara göre, yangında 155 bin el yazması eserin yanı sıra ülkenin ulusal arşivlerini de içeren yaklaşık 2 milyon eser kül oldu.

18 Yıllık Restorasyonla Yeniden Hayat Buldu

Savaşın bitiminden hemen sonra, 1996 yılında başlayan ve tam 18 yıl süren kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından Vijecnica, 9 Mayıs 2014'te yeniden kapılarını açtı. Günümüzde müzeye dönüştürülen tarihi yapı; sergilere, uluslararası davetlere ve önemli organizasyonlara ev sahipliği yapıyor.

Saraybosna kuşatmasının acı dolu hatıralarını bünyesinde barındıran Vijecnica Kütüphanesi, göz alıcı mimarisi ve tarihi önemiyle bugün hem yerli hem de yabancı turistlerin ve fotoğraf tutkunlarının şehirdeki ilk durakları arasında yer alıyor.

Anahtar Kelimeler: Saraybosna, Saraybosna'nın hafızası, Vijecnica Kütüphanesi, kütüphane,