TRT AVAZ, Türkmen toy/düğün ritüellerini ekran ekran tüm evlere taşıyor

​​​​​​​Kimi zaman uçsuz bucaksız bozkırların ortasında yükselen bir ak çadırda, kimi zaman kadim toprakların kalbinde…

30 Temmuz 2026 11:10

Türkmen toyları, yalnızca iki gencin evliliğini değil, koca bir milletin binlerce yıllık hafızasını, kültürünü ve kimliğini geleceğe taşıyor.

TRT AVAZ, Türkmenistan'ın Ahal ve Mari vilayetlerinde yüzyıllardır hiç bozulmadan yaşatılan kadim Türkmen toy kültürünü yerinde görüntüleyerek bir haber ve belgesel hazırladı.

Kız istemeden gelin almaya, dualardan bereket sofralarına kadar adeta bir kültür şölenine dönüşen Türkmen düğünlerinde hazırlıklar günler öncesinden başlıyor. Bütün köy halkının ve akrabaların imece usulüyle omuz omuz verdiği toylarda, her ritüelin ardında derin bir saygı, sevgi ve inanç yatıyor.

Bereket Ritüelleri: Sarı Yağ ve Beyaz Un

Gelin alayı yola çıkmadan önce atlar süsleniyor, köy sakinleri en özel geleneksel kıyafetlerini giyiyor. Dualarla başlayan yolculuk, gelinin yeni yuvasına adım atmasıyla duygusal ve anlamlı bir zirveye ulaşıyor.

Torununu evlendirmenin gururunu yaşayan düğün sahibi Toti Hudayberdiyeva, Türkmenlerin yüzyıllardır bağlı olduğu kutsal inanışı şu sözlerle özetliyor:

"Bugün torunum Muratcan'ı evlendirdik... Türkmen gelinliği kürtesini giyen gelinimiz eve sağ ayağıyla girdi. Türkmen halkı, bunun eve bereket ve huzur getireceğine inanır. Gelinin büyük kayınvalideye çay ikram etmesi, birlikte sofraya oturulması ve gençlerin mutluluğunu görmek biz anneler için en büyük bahtiyarlıktır."

Türkmenistan Kültür Bakanlığı Yetkilisi Orazgül Muradova da ak çadırların gölgesinde devam eden ve nesilden nesle aktarılan diğer özel ritüelleri şöyle aktardı:

"Gelinimizi dualarla almaya gittik, ak çadıra getirdik. Ellerini önce sarı yağa, sonra beyaz una batırdık. Bu, gelinin bereketiyle gelmesi ve ömrünü bu evde huzur içinde geçirmesi dileğidir. Bugün de bütün bu gelenekleri atalarımızdan kaldığı gibi aynı kararlılıkla sürdürüyoruz."

Pehlivan Güreşlerinden Büyük Kazanlara: Koca Bir Köyün Bayramı

Toy günü, sadece ailelerin değil tüm köyün bayramı kabul ediliyor. Düğün meydanında pehlivanların güreşe tutuştuğu, çocukların geleneksel oyunlarla neşelendiği, halk oyunları ve özel gösterilerle geçmişin canlandırıldığı kutlamalara dev ziyafet sofraları eşlik ediyor.

Büyük kazanlarda Türkmen pilavı, doğrama, yarma ve şorsuv kaynarken, kadınlar düğünlerin olmazsa olmazı olan geleneksel "pişme" tatlısı için imece usulü tezgâhın başına geçiyor.

İmeceye katılanlardan Bossan Altiyeva, bu enfes geleneği "Türkmen düğünlerinde hazırlanan en önemli yiyeceklerden biri pişmedir. Pişmesiz düğün olmaz. Süt, su ve undan hazırlanır. Gelinlerimiz ve kızlarımız hamuru açıp keser, ardından yağda kızartırlar ve gelen misafirlere ikram edilir." sözleriyle anlatıyor.

"Toy Günü" Belgeseliyle Türk Dünyası Kucaklaşacak

Yüzyıllardır canlılığını koruyan bu büyüleyici toy geleneği, yakında tüm dünyayla buluşacak. TRT AVAZ’ın yeni yayın döneminde izleyiciyle buluşturacağı "Toy Günü" belgeseli, Türk dünyasının bu eşsiz ortak kültürünü, renkli ritüellerini ve bozkırın binlerce yıllık düğün mirasını ekran ekran tüm evlere taşıyacak.

Anahtar Kelimeler: TRT AVAZ - Türkmen toy ritüelleri, Türkmen toyları, trt avaz, türken toyu, türkmenistan,